خانه / نقد / نقد فیلم خانه دختر | فیلمی جسور اما ناپخته

نقد فیلم خانه دختر | فیلمی جسور اما ناپخته

نقد فیلم خانه دختر نقدهای فیلم خانه دختر به کارگردانی شهرام شاه حسینی

درباره کارگردان

در اولین قسمت از نقد فیلم خانه دختر به بررسی کارگردان این فیلم می‌پردازیم. شهرام شاه حسینی متولد سال ۱۳۵۰ در تهران است. سینما را با دستیار کارگردانی فیلمسازانی چون رسول ملاقلی‌پور، سیامک شایقی و بهرام بیضایی آغاز کرد. او در این سال‌ها چند فیلم کوتاه نیز مقابل دوربین برد که از آنها می توان به چند کیلومتر جلوتر و به طعم خاک نام برد.آخرین فیلم او « کلاف » نام دارد که در سال ۱۳۹۳ آن را کارگردانی کرده. البته « خانه دختر » نیز محصول سال ۱۳۹۳ می باشد که سالها توقیف مانده بود.

نقد فیلم خانه دختر : داستان و فیلمنامه

در این بخش از نقد فیلم خانه دختر ،به بررسی داستان کلی فیلم و قدرت و ضعف آن می‌پردازیم.فیلم خانه دختر دربرگیرنده سوژه ای است که امروزه کمتر می توان نشانه هایی از آن در سطح اجتماع یافت. حتی با اینکه سوژه اصلی فیلم در « خانه دختر » جامعه سنتی ایران است، اما به نظر می رسد که حتی جامعه سنتی هم سالهاست از آنچه که در فیلم به نمایش در می آید گذشته اند و بحث معاینه پزشکی دختر قبل از ازدواج، موردی منسوخ شده تلقی می گردد. با اینحال شاید اگر جغرافیای فیلم تغییر می کرد و داستان در ناکجا آبادی که نشانی از جامعه متمدن در آن به چشم نمی خورد روایت می شد، می توانستیم بیشتر با جزئیات داستان همراه شویم اما قصه اصلی « خانه دختر » به دور از واقعیت های امروز جامعه است.

بهرحال، فیلم با مرگ عروس آغاز می شود و تعلیق مناسبی را ایجاد می نماید و مخاطبش را تشنه یافتن حقیقت و دلایل مرگ عروس نگه می دارد. داستان که آغاز می گردد، ما شاهد تلاش دو دوست سمیرا برای یافتن حقیقت درباره مرگ وی هستیم و اینکه احتمالاً خواهر او اطلاعات ارزشمندی از اتفاقات رخ داده دارد. فیلم با چنین مقدمه ای به سراغ حل پازل های زندگی سمیرا می رود تا مخاطب به تصویری از صحیح از واقعیت های زندگی او دست یابد. اما در این بخش حفره های فیلمنامه کم نیستند و مخصوصاً بسیاری از شخصیت های داستان از جمله خواهر، علی رغم آنکه به نظر می رسد باید نقش کلیدی در داستان ایفا نمایند، بی خاصیت و مبهم به حال خود رها شده اند تا در بخش تعلیق و روایت، « خانه دختر » حرف چندانی برای گفتن نداشته باشد؛ البته این نکته را نادیده نگیریم که فیلم برای اکران با حذفیاتی مواجه شده است.

نقد فیلم خانه دختر

نقد فیلم خانه دختر : ضعف اثر و بازیگران

در این بخش از نقد فیلم خانه دختر به بررسی نقطه ضعف اثر و کیفیت بازی بازیگران آن می‌پردازیم. نگاه فیلمساز به شخصیت اصلی داستان نیز می تواند عاملی برای ضعف اثر باشد. نگاه ضعیف و سنتی که به سختی می توان نمونه امروزی برای آن یافت. در واقع شاید سمیرا مابه‌ازای اجتماعی چندانی در جامعه امروز ایران نداشته باشد. شاید بهتر می بود فیلمساز به جای آنکه سمیرا را تا این حد ضعیف و بی دست و پا نشان دهد، کمی استقلال فکری را در پرداخت او در نظر می گرفت تا بدین حد این شخصیت تا این حد منفعل به نظر نرسد. او مانند زنان دهه هفتاد سینمای ایران، توهین های فراوانی می شنود اما به جای مقابله با این حجم از بی فرهنگی و توهین ها، آن را در خود می ریزد و سخن نمی گوید. شخصیتی که شهبازی در « خانه دختر » خلق کرده حقارت بی انتهایی دارد که مخاطب تنها یک گزینه خواهد داشت و آن آنکه برای او دلسوزی اجباری نماید!

در این بین اما فیلم بازیهای نسبتاً خوبی دارد که می تواند مخاطبش را راضی نماید. بازی کنترل شده حامد بهداد خبر خوبی برای تماشاگر فیلم است و البته بازی خوب پگاه آهنگرانی که پس از مدتها یک بازی خوب را از او شاهد هستیم. پردیس احمدیه نیز که سال گذشته فیلم موفق « لاک قرمز » را از او شاهد بودیم، در اینجا نیز علی رغم ضعف شخصیت پردازی اش، بازی خوبی از خود به نمایش گذاشته است. رعنا آزادی ور که البته سوژه اصلی فیلم است، تقریباً همان شکل و شمایلی را به نمایش گذاشته که اغلب از او در سینما شاهد بوده ایم یعنی دختری ساکت و آرام که به جای اعتراض، خودخوری می کند! بابک کریمی نیز در نقش پدر، پذیرفتنی است.

نقد فیلم خانه دختر : جسور اما ناپخته

در این قسمت از نقد و بررسی فیلم خانه دختر به بررسی چگونگی روایت و پرداخت فیلم می‌پردازیم.« خانه دختر » اثر جسوری است و این را می توان در موضوعات مطرح شده در فیلم که همگی به شک و تردید در رابطه قبل از ازدواج می گذرد مشاهده نمود، اما رویکرد فیلمساز برای پرداخت به این موضوعات چه بوده ؟ فیلم در پرداخت سوژه و گره گشایی دچار ضعیف بوده و از این جهت روایت شلخته ای دارد. از سوی دیگر نمی تواند شخصیت بسازد و برای تبدیل اثر به یک ملودرام اجتماعی، هر بلای ممکن را که می شد به راحتی حل و فصل کرد، به سر سمیرا می آورد و با سکوت و فرار سمیرا به یک بحران تبدیل می کند. بحرانی که تبدیل به معضل اجتماعی نمی شود و به نظر می رسد بی خود و بی جهت در حال کِش آمدن است.

 در سینمای اجتماعی امروز، نیاز به پرداختن جسورانه به تفکرات غلط سنتی و به تصویر کشیدن مبارزه با آن، نیاز مهمتری می باشد تا به تصویر کشیدن انواع و اقسام تفکرات پوچ و سنتی ( طبق آنچه که در فیلم روایت می شود ) و عدم مبارزه برای نابودی آن. سینمای امروز ایران بیش از هر زمان دیگری نیاز دارد تا آثاری را به خود ببیند که در آن تفکرات اشتباه سنتی در آن مورد چالش قرار می گیرند تا جامعه آن را دیده و نسبت به برخورد با آن مصمم شود. اما رویه رایج سینمای ایران که ساکت ماندن جنس زن در مواجه به تفکرات اشتباه سنتی و در نهایت دست و پا زدن و تقلا برای زندگی اش است، خیلی کارایی مشخصی به جز خریدن ترحم ندارد.

نقد فیلم خانه دختر

نقد دو: نقد فیلم خانه دختر

در دومین قسمت از نقدهای این فیلم به بررسی کلی این فیلم از نگاهی دیگر می پردازیم.خانه ی دختر پس از سالها توقیف بالاخره توفیق اکران عمومی را پیدا کرد. اما محترمانه ترین چیزی که میتوان درباره ی این اکران گفت این است که این اکران به درد خودتان میخورد. به عنوان فردی که فرصت دیدن خانه دختر را در جشنواره نداشتم و با قرائت جدید فیلم در اکران مواجه شدم باید بگویم که هنگام دیدن فیلم حس دیدن یک فیلم خارجی در تلوزیون را داشتم. نمیدانم این فیلم تا چه حد به فیلم اصلی شباهت دارد اما فیلمی که در سینما میبینیم به واقع اثری بی خاصیت ، بی سر و ته ، شلخته و سراسر ابهام است.

واقعا باید تاسف خورد به حال مدیریت فرهنگی کشوری که سراسر سلیقه است و یک روز رای به عدم اکران یک فیلم، روز دیگر به اکران تکه و پاره فیلم منجر میشود. اکرانی که نه صاحب اثر میفهمد چه تحویل داده و نه مخاطب میفهمد چه تحویل گرفته است. به هرحال مطلب حاضر درباره ی فیلمی است که در اکران عمومی به نمایش درآمده به انضمام شنیده هایی از این سو و آن سو.

نقد فیلم خانه دختر : شروع فیلم

نقد فیلم خانه دختر را با بررسی چگونگی روایت فیلم از دو دید ادامه می‌دهیم.فیلم خانه دختر از دو اپیزود همزمان تشکیل شده که از زاویه دیدهای مختلف روایت میشود و در یک سکانس واحد به یکدیگر میپیوندند. سعی شده این سکانس پایانی مانند خیلی از فیلم های درست و حسابی سینما تعمیم داستان به کل جامعه باشد. چیزی شبیه انتهای بعضی از فیلمهای هیچکاک که داستانش را به کل جامعه تعمیم میدهد. اما متاسفانه باید گفت که “خانه دختر” به هیچ عنوان فیلمی درست و حسابی محسوب نمی شود و بزرگترین مشکلش فرم گیج کننده ، بی منطق و نامرسومش است.فیلم در سکانس برخورد ستاره (با بازی پردیس احمدیه) با بهار (با بازی باران کوثری) و پریسا (با بازی پگاه آهنگرانی) به عنوان لوپ روایت های همزمان و سپس رفتن برای خرید عقد به پایان میرسد که در سکانس های اولیه نیز از نظر گذرانده ایم.

این نقطه درواقع تنها نقطه برخورد دو روایت همزمان هست که به هیچ عنوان نقطه ی مناسبی برای یک پایان نیست. به همین دلیل کارگردان و نویسنده محترم در یک اقدام سینمایی مرسوم در سنت سینمای اجتماعی یک کاراکتر اضافی- که دوست پسر ستاره باشد- خلق میکنند تا در یک پایان بندی نمادین بگوید داستان فیلم برای ستاره و در واقع تمام دختران جامعه نیز اتفاق خواهد افتاد. بدون شک این پایان بندی میتواند به کلی مخاطب را نا امید از سینما خارج کند . این سکانس به واقع چند پله از دیگر سکانس های فیلم عقب تر است و دقیقا در جایی که مخاطب منتظر است ادامه ای از داستان ببیند به پایان میرسد. روایت فیلم به طور کلی دچار یک سرگشتگی روایی است که مشخص نیست در فیلمنامه وجود داشته و یا کارگردان و تیمش از عهده ی آن برنیامدند.

نقد فیلم خانه دختر

نقد فیلم خانه دختر : داستان فیلم

نقد فیلم خانه دختر را با بررسی گره‌های داستان و راوی قصه ادامه می‌دهیم. در این میان مهمترین سوال در رابطه با روایت راوی فیلم است که به هیچ عنوان مشخص نیست که دوربین جای چه کسی نشسته و ما از زاویه دید چه کسی فیلم را تماشا میکنیم؟! در سکانس های ابتدایی، فیلم به همراه بهار و پریسا روایتگر داستان دو دوست عروس است که مهیای عروسی دوستشان می شوند و کارکرد داستانی آنها انتقال بحران مرگ دوستشان است و این نکته را به مخاطب القا نمایند که این مرگ، یک مرگ مشکوک است . بالاخره سوال و جواب هایی بین آنها و منصور( با بازی حامد بهداد) که اطلاعات را قطره چکانی به مخاطب تزریق می کند ، در می گیرد  اما مشخص نیست که اصلا این زاویه از روایت چه کمکی به پیشبرد داستان و حتی فضای ایجاد شده در فیلم می کند؟!؟به معنای دقیقتر هیچ گره افکنی یا گشایش گره داستانی از این روایت صورت نمی پذیرد. برای فهم این مطلب کافیست پریسا و بهار با تمام سکانس های رفت و آمد در خانه و دانشگاه و خوابگاه و بهشت زهرا و حضور امیرعلی نبویان را حذف کنیم و آنگاه ببینیم چه اتفاقی در قصه می افتد . که متاسفانه پاسخ آن هیچ است.

مخاطب دوست دارد از ابتدا قصه سمیرا (با بازی رعنا آزادی ور) ، شوهرش منصور ( با بازی حامد بهداد) و اتفاق های بین خانواده منصور با او و حتی شیوه مرگ و حتی رابطه ی بین آقا مرتضی و دختر کوچکترش ستاره و اتفاقات در خانه دختر که نام فیلم نیز هست را ببیند اما متاسفانه قسمت عمده ای از فیلم به پای ستارگان جوان بدون کارکرد و جذابیتش هدر میرود و اتفاقات مضحک و از بیخ و بن رها شده ای هم در لا به لای داستان نچسب آنها گنجانده می شود که کدهای نامربوط به بیننده می دهند و او را بیش از پیش سردرگم می کنند. که از جمله ی آنها می توان به ماجراجویی های بی سر و ته بهار و پریسا با ایمیل و اس ام اس هایی از طرف سمیرایی که حالا دیگر در این جهان نیست دریافت می کنند و اصلا معلوم نیست نویسنده و کارگردان از این موضوع چه چیزی در سر داشته اند و یا ماجرای مشکوک بودن مرگ سمیرا و درج آن در روزنامه و عدم تقبل هزینه مراسم یادبود او در دانشگاه اشاره کرد. به طور کلی آیا لزومی دارد که فیلم را به شکلی روایت کرد که در قسمتی از آن هیچ کارکرد ، گره افکنی و یا گره گشایی ای وجود نداشته باشد و پایان بندی فدای انتخاب چنین فرمی شود؟!

نقد فیلم خانه دختر

نقد فیلم خانه دختر : ممیزی و سانسور

در این بخش از نقد و بررسی فیلم خانه دختر به بیان نقش و تاثیر ممیزی و اعمال سلیقه‌های شخصی در فیلم می‌پردازیم. با اینکه همواره در هرجای مطلب و فیلم به این فکر می افتادم که نکند جایی از فیلم دچار ممیزی شده و این حالت عجیب حاصل اعمال سانسور باشد اما حتی اگر اینطور باشد آیا مسئولین کشور در حوزه سینما ( که خوشبختانه یا متاسفانه کم نیستند و هرکسی متولی فرهنگی است که اساسا نیست) نباید آنقدر احترام برای مردم قائل باشند که از طرفی با اعمال مدیریت های سلیقه ای و ایجاد حساسیت برای یک فیلم آنرا برای مخاطب تبدیل به یک جذابیت بزرگ نکنند و از طرفی با تکه و پاره کردنش در اکران، مردم را آزار ندهند!؟ و آیا دست اندرکاران فیلم نباید آنقدر احترام برای مخاطب خود قائل باشند که حتی بنشینند و در تدوین، فیلم را به هر طریق ممکن اصلاح و یا حتی در بدترین شرایط بسیار کوتاهتر از یک فیلم استاندارد، به شکلی دربیاورند که بیننده با یک فیلم کاملا بی سر و ته روبرو نباشد ؟!

آیا روش پرداخت به یک مقوله ی البته فرهنگی ریشه دار در فرهنگ کهن و نیز فرهنگ دینی ما که امروزه شاید چالش بزرگی برای بسیاری از جوانان باشد و نیز خرده فرهنگ های غلط ایجاد شده پیرامون آن (که نمونه ی آن را از طرف خانواده منصور در فیلم میبینیم ) نمیتوانست کمی شریف تر و متین تر باشد؟! آیا بهتر نبود فیلم به عنوان یک مقوله فرهنگی چالش های فکری و اجتماعی مواجهه با چنین پدیده ای را برای مخاطب به تصویر بکشد و مخاطب را وارد این چالش کند تا در رابطه با این موقعیت بیندیشد . تا اینکه موضوع را جنایی کند و به دنبال مقصر قتل و یا خودکشی سمیرا بگردد و طبق معمول یک بیانیه ی سیاسی فرهنگی علیه اقشار خاص جامعه بدهد!!!

نقد فیلم خانه دختر : خلاصه و نتیجه گیری

در آخرین بخش از نقد فیلم خانه دختر به بیان خلاصه‌ای از نقد و نتیجه‌گیری از آن می‌پردازیم.در پایان باید گفت خانه دختر یک فیلم دغدغه مند اجتماعی در مضمون و کم کشش در فرم است و صرفا در محتوا نمکی به زخم های عمیق فرهنگی اجتماعی می پاشد و در فرم تجربه ای خام ، فکر نشده و ناموفق است که حتی اگر شنیده های ما از حذفیات فیلم را به فیلم الحاق کنیم _مثلا حساسیت های پدر ستاره و سمیرا و سکانس های درون خانه دختر و نگاه های رد بدل شده پدر به دختر به عنوان احتمال تجاوز و یا حداقل آزار پدر به دختران ، یا دیالوگ های حذف شده منصور با کاراکترهای مختلف و همچنین سکانس های بازجویی پلیس و بهشت زهرا _باز هم  پا فراتر از یک اثری متوسط نمی گذاشت. نسخه اکران فیلم خانه دختر به واقع توهین بزرگ سازندگان و مسئولین به شعور مخاطب است و در این شرایط از نگارنده و خواننده کاری به غیر از تاسف خوردن بر نمی آید.

منابع:مووی مگ ،فیلم‌مووی

از این‌که نظر خود را درباره‌ این فیلم با ما در میان می‌گذارید،متشکریم!

خلاصه داستان:

این فیلم داستان دو دختر دانشجوست که به دنبال کشف راز مرگ هم دانشگاهی خود، درست در روز پیش از مراسم عروسی اش هستند. در همین بین پدر دختر فوت شده قصد دارد خانه کوچکشان را زیر قیمت بفروشد تا زودتر از محله و نگاه سنگین مردمانش فرار کند و داماد در جستجوی فهمیدن گذشته دختر فوت شده و در نهایت معلوم میشود که به خاطر یک رسم غلط دختر جوان در خیابان فوت کرده است.

نقد فیلم خانه دختر

نام فیلم: خانه دختر

کارگردان: شهرام شاه‌حسینی

تهیه‌کننده:‌ محمد شایسته

نویسنده: پرویز شهبازی

بازیگران: حامد بهداد
باران کوثری
پگاه آهنگرانی
رعنا آزادی‌ور

موسیقی: یحیی سپهری‌شکیب

فیلم‌برداری: مرتضی غفوری

تدوین: میثم مولایی

شما می‌توانید میزان فروش این فیلم را در جدول فروش فیلم‌های ایرانی مشاهده کنید.

میتوانید ببینید

نقد فیلم من و شارمین

نقد فیلم من و شارمین | بدنبال یک گیشه!

نقد فیلم من و شارمین درباره کارگردان اولین قسمت از نقد فیلم من و شارمین …

5 دیدگاه

  1. معصومه حسینی

    به نظر من فیلم خیلی زیبا و پر معنا بود. خیلی خوشحالم که این موضوع بالاخره حتی بصورت تیکه و پاره جرات نمود پیدا کرد. هر چند سانسورها و نکات مبهم اون بیننده رو مخصوصا با پایان ناگهانیش دچار تعارض کرد اما من فکر میکنم صرف نظر از تلاشهای ذهنی برای حل معماهای اون دیدن دوباره فیلم کمک زیادی به رسیدن به پاسخهای منطقی خواهد کرد. اما چیزی که به نظر من باعث شده کارگران و فیلمساز هنوز جرات نکنند فیلم رو ببندند نمیتونه ازاله بکارت توسط پدر باشه که اینروزها تجاوز محارم بصورت واضح در رسانه ها مطرح میشه . برعکس اگر این موضوع صحت داشت کارگردان اون رو در فیلم به تصویر می کشید و به اون جنبه عبرت آموزی ، امر به معروف و اخلاق می بخشید . اما چیزی که هنوز در جامعه ما تابو است و از هیچ زاویه حق پرداختن به او نیست رابطه های قبل از ازدواجه که اگر مطرح میشد قبح معاینه پیش از ازدواج از بین می رفت. به نظر من با توجه به اینکه این موضوع هنوز در جامعه ماحق نمود نداره کارگردان به هیچ صورتی نمی تونست اون رو در پایان ببنده و نتیجه گیری کنه بنابراین پایان فیلم بسته به پایان این تابو که وابسته زمان و تغییر نگرش جامعه است به تصمیم مخاطب سپرده شده

  2. مسعود فراهانی

    فيلم خانه دختر خيلي سانسور داشت شخصيت آهنگراني و كوثري اضافي بودن…اي كاش معلوم ميشد دختر بيگناهه و اينكه حتي كاش بجاي سكوت محض يه حرفي ميزد يا حتي درخواست ميكرد كه اگه قراره من معاينه شم، پسره شما هم بايد معاينه بشه كه تا حالا رابطه با دختر يا حتي پسر نداشته و در ضمن اين عقيده معاينه متاسفانه هنوز وجود داره، خيلي هم زياده حتي بين كساني كه سنتي هم نيستن…نقد فیلم خانه دختر رو تا حدی قبول دارم… نوصیه می کنم ببینید خوبه

  3. یکی از بدترین فیلمهایی که تا به حال دیده ام
    فیلم نامه بسیار ضعیف
    شما تو نقد فیلم خانه دختر گفتین که بازیگرا خوب بودن ولی به نظر من کارگردان نتونسته از پتانسیل بازیگرها استفاده کند
    پایان به شدت ضعیف
    سردرگمی کارگردان کاملا پیدا بود
    درسته که سانسور و حذف برخی از قسمت ها و حتی فیلم برداری دوباره ی بعضی از سکانسها بر روی فیلم خانه دختر تاثیر گذاشته است ولی این دلیل نمیشود اینقدر فیلم بد و ضعیف و خسته کننده و نا مفهوم باشد
    واقعا ارزش یکبار دیدن هم ندارد

  4. داستان فیلم خانه دختر تجاوز پدر به دخترش بود ک سانسورش کردن

  5. داستان فیلم خانه دختر تجاوز پدر به دخترش بود.ک با سانسور مواجه شد. این فیلم سه سال پیش ساخته شد اما توقیف موند تا امسال. اجازه پخششو ندادند تا امسال شاهد تجاوز ناپدری به فرزند بودیم. نمیذارند مردم آگاه بشن

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *